زمينه‌ها و علل شكست يا پيروزي

طی يك بررسي دقيق علمي براساس تجربيات گسترده‌ی اجتماعي و انساني، مشخص شد که: - شكست در زندگي، هرگز نتيجه‌ی يك تصادف نيست، بلكه پيامد و حاصل انبوهي از خطاها، اشتباهات و كم‌كاري‌هایي است كه در ساليان گذشته صورت‌گرفته‌اند. - نتيجه‌گيري و عبرت گرفتن از برخي شكست‌هاي قبلي، پايه و راهنماي مفيد و مؤثري براي موفقيت‌هاي بعدي به‌حساب مي‌آيد.- براي رسيدن به پيروزي، بايستي از روش‌ها، اصول و ساختارهاي شناخته‌شده‌اي پيروي كرد كه قابل يادگيري و هم‌چنین كاربردی هستند. - براي رسيدن به موفقيت، نياز به كسب اطلاع، تغیير در نحوه‌ی تفكر و تحول در بسياري از الگوهاي رفتاري است.

اهميتِ داشتن اهداف قابل مشاهده و اندازه‌گيري

اگر موفقيت را رسيدن به برخي اهداف از پيش تعيین‌شده، قابل مشاهده و قابل اندازه‌گيري در زندگي بدانيم، واضح است كه شكست، عكس اين موضوع و مضمون را شامل مي‌شود. زماني كه فردي در امتحانات ورودي دانشگاه و يا براي استخدام در يك مؤسسه پذيرفته نمي‌شود، اين پديده لزوماً به معني شكست او نيست بلكه ممكن است در آن امتحانات، پرسش‌ها و معيارهایي مورد نـظر بـوده كه اين مفاهيم، در رشته‌ی تحصيلي او، وجود نداشته و يا او به آن‌ها به اندازه‌ی كافي توجه و علاقه نشان نمي‌داده است. بنابراين، هرگز نبايد اين واقعه، فرد را دچار يأس و نااميدي كند و يا در او احساس ناكفايتي به‌وجود آورد. در موارد بالا، زماني‌كه فردي در يك امتحان ورودي در دانشگاه و يا در يك مصاحبه براي رسيدن به شغلي موفق نمي‌شود، درصورت علاقه به آن رشته یا شغل، بايستي ريز نمرات خود در آن امتحان را مورد بررسي قرار داده و در زمينه‌هایي كه نمره‌ی كمي گرفته،‌ به مطالعه‌ی بيش‌تر بپردازد و یا اگر براي تصاحب يك شغل -به‌عنوان مثال امتحانات ورودي براي استخدام در يك بانك- مي‌خواهد نام‌نويسي كند، بايستي توجه داشته باشد که معمولاً در اين زمينه‌ها براي اندازه‌گيري اطلاعات يا آگاهي‌هاي فرد، ممكن است يك امتحان كتبي هم منظور شده باشد اما در اين موارد، امتحان عملي و تكنيكي هم مطرح است. برای نمونه فردي كه مي‌خواهد در بانك استخدام شود، بايستي در استفاده از كامپيوتر به‌صورت كاربردي، سريع و كم‌خطا نیز مهارت داشته باشد. در مصاحبه‌ی استخدام برخي از حرفه‌ها، به طرز برخورد و داشتن كمي روحيه‌ی تهاجمي يا دست‌کم زياد خجالتي نبودن، اهميت زيادي مي‌دهند. بنابراين فرد داوطلب حتي اگر در امتحانات كتبي، نمره‌ی‌ 20 هم كسب كرده باشد، نمي‌تواند مطمئن باشد كه در مصاحبه براي رشته‌هایي مانند مهمانداري هواپيما، پرستاري، فروشندگي، استخدام در بانك‌ها و... به‌طور حتم قبول شود.  

اهميت معيارهاي جديد در موفقيت و شكست

شايد تا 30 يا 40 سال پيش، زندگي سرعت كمتر و معني متفاوت و ديگري داشت. به‌عنوان مثال براي پسران و دختراني كه بزرگ مي‌شدند، شروع زندگي، با حمايت و هدايت بزرگ‌ترها صورت‌مي‌گرفت و براي موفقيت در زندگي، به مهارت‌ها، امكانات و رقابت‌هاي زيادي نياز نبود ولي در شرايط كنوني: - براي استخدام در بيش‌تر رشته‌ها، به دانش، اطلاعات يا آگاهي‌هاي زيادي نياز است كه مـعمولاً با طي دوره‌هاي تحصيلي و يا مطالعه مي‌توان به آن‌ها دست‌يافت. - براي موفقيت در بسياري از زمينه‌ها مانند كاركردن با كامپيوتر، انجام كارهاي جراحي و دندان‌پزشكي و... به مهارت‌ها يا كارداني‌هاي ويژه‌اي نياز است كه علاوه‌بر آموزش دانش و تئوري، آن‌ها را بايستي از استاد يا مربي آموخت. - برای داشتن انگيزه، پشتكار، اعتماد‌به‌نفس، روحيه‌ی حق‌طلبي، حفظ آرامش در شرايط سخت و بسياري از مـهارت‌هاي ديگر زندگي، به مشاوره، روان‌درماني و هيپنوتيزم‌درماني نياز است تا بتوان انبوهي از اطلاعات را در زمان كوتاه‌تري در ذهن جاي‌داد و هم‌چنین برخي از الگوهاي رفتاري ناهنجار را تغیير داد چراکه ذهن، در مقابل فراگيري و قبول بسياري از مفاهيم و حقايق كه با آموخته‌ها و باورهاي گذشته‌ی افراد تفاوت دارد، مقاومت يا مخالفت نشان‌مي‌دهد و يا حجم زيادي از داده‌ها را در بستر زماني چندماهه در بايگاني ذهن نمي‌پذيرد. 

دكتر رضا جماليان 

برخی مواقع ما به محرومیت از یک نعمت یا تهدید شدن آن یا تصورِ نداشتن نعمت خاصی، احتیاج داریم تا متوجه‌شویم که از چه‌چیزی غافل بوده‌ایم و چه نعمت‌هایی را نمی‌دیدیم

 یکی از بزرگ‌ترین خلبانان جنگ جهانی اول، برای چندین روز روی یک الوار در دریا شناور بود، بعد از نجات از او پرسیدند بزرگ‌ترین تجربه‌اش چه بود، او گفت: «فهمیدم که اگر آب قابل آشامیدن و غذا و خاک زیر پا داشته باشیم، هرگز درباره‌ی هیچ‌چیز شکایت و اعتراض نخواهیم کرد.»ما عادت کرده‌ایم که با آن‌چه نداریم، سرگرم باشیم و آن‌را وسیله‌ی خوشبختی خود بدانیم. ما عادت کرده‌ایم به لذت‌نبردن و لذت‌بردن و دیدن آن‌چه را که داریم، فراموش کرده‌ایم.ای‌کاش دو جمله‌ی«فکر کنید» و «شکر کنید» را در همه‌جا می‌نوشتیم؛ در خانه‌های‌مان، در محل کارمان و... نشان‌دادن مراتب قدردانی و سپاس‌گزاری‌ نسبت به دیگران، بیان و تجلی بالاترین ادب و مهربانی و تواضع و احترام است و این کار، یکی از راه‌های مطمئن ایجاد و تداوم دوستی‌های خالص و استوار می‌باشد

 «ویلیام جیمز» می‌گوید: «ژرف‌ترین قانون انسانی، شوق و اشتیاق تقدیر و قدرشناسی است و این‌کار، آسان‌ترین راه خشنودی و راضی‌کردن دیگران می‌باشد.»در میان انبوه برکات و نعمت‌های بی‌شماری که در اطراف ما وجود دارد، انسان‌هایی نیز هستند که همواره زندگی‌مان را غنی‌تر و پربارتر می‌نمایند. اگر از ما خواسته شود لیستی از افرادی که بسیار ممنون و سپاس‌گزار آنان هستیم را تهیه کنیم، ابتدا این‌کار شاید سخت باشد ولی با فکرکردن به افراد اطراف‌مان، به‌تدریج تهیه‌ی آن آسان‌تر و طولانی‌‌تر می‌شود. اگر این‌کار برای ما مشکل است، بهتر است کار ساده‌تری انجام دهیم و آن، تهیه‌ی لیستی است از انتقادها و شکایت‌های از اطرافیان‌مان

 از کسانی که به‌جای تشکر از آنان، با خشم و قدرنشناسی و نفرت، رفتار کردیم نیز می‌توانیم لیستی تهیه کنیم.اگر بتوانیم این عادت را جایگزین کار مشکل سپاس‌گزاری قراردهیم و احساس ناتوانی و عدم اطمینان از انجام تشکر را از خود دور کنیم، احساس بهتری به 2نفر می‌دهیم

 همه‌ی ما دوست داریم که «برنده» باشیم و نه «بازنده». ولی آیا میل به «برنده» بودن به‌تنهایی کافی است؟ با این‌که زندگی همواره توأم با پیکار نیست اما شاید بتوان آن را به صحنه‌ی «بازی» پیچیده‌ای تشبیه نمود که پیروزی در آن، رمز و رازی دارد.اگر «برنده» بودن را به‌عنوان هدف زندگی خود انتخاب کرده‌اید، خواندن این سلسله مقاله‌ها، راهنمای خوبی برای شما خواهد بود. برنده متعهد می‌شود.بازنده وعده می‌دهد. وقتی برنده‌ای مرتکب اشتباه می‌شود، می‌گوید: «اشتباه کردم.»وقتی بازنده‌ای مرتکب اشتباه می‌شود، می‌گوید: «تقصیر من نبود.» برنده بیش از بازنده، کار انجام می‌دهد و در انتها بازهم وقت دارد.بازنده همیشه «آن‌قدر گرفتار» است که نمی‌تواند به کارهای ضروری بپردازد. برنده به بررسی دقیق یک مشکل می‌پردازد.بازنده از کنار مشکل گذشته و آن را حل‌نشده رها می‌کند. برنده می‌گوید: «بیا برای مشکل، راه‌حلی پیدا کنیم.»بازنده می‌گوید: «هیچ‌کس راه‌حلی را نمی‌داند.» برنده: می‌داند به‌خاطر چه‌چیزی پیکار کند و بر سر چه چیزی توافق و سازش نماید.بازنده: آن‌جا که نباید، سازش می‌کند و به‌خاطر چیزی که ارزش ندارد، مبارزه می‌کند. برنده با جبران اشتباهش، تأسف و پشیمانی خود را نشان می‌دهد.بازنده می‌گوید: «متأسفم» اما در آینده، اشتباه خود را تکرار می‌کند. برنده مورد تحسین واقع‌شدن را به «دوست داشته‌شدن» ترجیح می‌دهد، هرچند که هر دو حالت را مدنظر دارد.بازنده: «دوست‌داشتنی» بودن را، به مورد تحسین واقع شدن ترجیح می‌دهد، حتی اگر بهای آن خفّت و خواری باشد. برنده گوش می‌دهد.بازنده فقط منتظر رسیدن نوبت خود برای حرف‌زدن است. برنده از میانه‌روی و نرمش خود، احساس قدرت می‌کند.بازنده هرگز میانه‌رو و معتدل نیست. گاهی از موضع ضعف و گاهی هم‌چون ستمگران فرودست رفتار می‌کند. برنده می‌گوید: «باید راه بهتری هم وجود داشته باشد.»بازنده می‌گوید: «تا بوده، همین بوده و تا هست، همین است.» برنده به افرادِ برتر از خود، احترام می‌گذارد و سعی می‌کند از آنان چیزی بیاموزد.بازنده از افراد برتر از خود، خشم و نفرت داشته و درپی یافتن نقاط ضعفِ آنان است. برنده گام‌های متعادلی برمی‌دارد.بازنده دو نوع سرعت دارد، یا خیلی تند و یا خیلی کُند. «برنده» بودن یا نبودن، انتخاب با شماست.

 سیدنی.جی.هریس/ مینو پرنیانی- پروین مصطفوی

ویژگی‌های مثبت و منفی انسانی، مسیر زندگی افراد را تعیین می‌نماید. افرادی‌ که دارای خصلت‌های مثبت باشند، همواره با اتفاق‌های خوب در زندگی مواجه می‌شوند و از لحظه‌های زندگی خویش لذت می‌برند اما انسان‌هایی که دارای صفت‌های منفی و زشت هستند، با مجموعه‌ای از ناملایمت‌ها و مانع‌ها برخورد می‌کنند که گاهی‌وقت‌ها فراموش می‌کنند این مشکل‌ها، ریشه در درون خودشان دارد. هر یک از انسان‌ها، این قابلیت و توان را دارند که هر روز، یک صفت و ویژگی مثبت را در خود خلق کنند و بر آن مداومت داشته باشند تا با آن صفت و ویژگی مثبت، آرامش و موفقیت را به خود و اطرافیان هدیه دهند اما خیلی از انسان‌ها نیز فقط حرف از خوبی‌ها و زیبایی‌ها می‌زنند ولی در عمل، ذره‌ای مقید به خوب بودن و خوب زندگی‌کردن نیستند.

ویژگی‌های خرچنگی ازجمله خصلت‌هایی است که انسان‌ها را از موفقیت و شادکامی دور نگه می‌دارد و باعث می‌شود تا افرادی‌که دارای چنین صفت‌هایی هستند، همواره در عرصه‌ی زندگی، بازنده باشند و جز کینه و نفرت، چیزی در درون خود پرورش ندهند.

آیا شما می‌دانید انسان‌هایی که نگرش خرچنگی دارند، چگونه افرادی هستند؟ با هم این نوع نگرش را مرور می‌کنیم:

1- خرچنگ‌ها خیلی مغرورند

تکبر و غرور ازجمله ویژگی‌‌هایی است که انسان را از رشد و کمال بازمی‌دارد. انسان‌هایی که دارای غرور کاذب هستند، همواره خود را برتر از دیگران می‌دانند و فکر می‌کنند دیگران، انسان‌هایی نادان و خود، انسان‌هایی سرشار از علم و دانش هستند. این ویژگی ازجمله ویژگی‌های خرچنگی است که افراد را در سقوط خطرناکی قرار می‌دهد و باعث می‌شود محبوبیت‌شان خدشه‌دار شود و افراد از آنان دوری کنند. خالق مهربان نیز در کتاب زیبای زندگی، «قرآن مجید» می‌فرماید: «به‌درستی‌که خداوند نیز انسان‌های مغرور و فخرفروش را دوست نمی‌دارد.» بنابراین، تکبر و غرور، از بدترین ویژگی‌هایی است که باعث دورشدن انسان‌ها از مسیر موفقیت و نشاط می‌شود و این افراد را در پیله‌ای از خودستایی و خودفریبی نگه‌می‌دارد و به فرموده‌ی پیامبر اکرم (ص): «کبر و غرور، گناهی است که قابل بخشش نیست.»

2- خرچنگ‌ها خیلی حسودند...

1- با همسرتان‌ قرار‌گذاشته‌ايد كه‌ هفته‌اي‌ سه‌‌شب‌، او ظر‌ف‌‌های شام‌ را بشويد. يك‌ روز صبح‌، از خواب ‌بلند مي‌شويد و در كمال‌ نااميدي‌ و دلخوري‌، مي‌بينيد كه‌ ظروف‌ كثيف‌ و به‌‌هم‌‌ريخته‌‌ی شب‌ گذشته‌، در همه‌‌جاي‌ آشپزخانه‌ به‌ حال‌ خود رها شده‌اند. چه‌ مي‌كنيد؟

الف) به‌‌‌آرامي‌ و با‌ملايمت‌ به‌ همسرتان‌ مي‌گوييد كه‌ اگر او قبل‌ از خوابيدن‌، ظرف‌ها را بشويد، خيلي‌ خوشحال‌ مي‌شويد‌ چرا‌كه‌ صبح‌ با ديدن‌ آن‌ منظره‌ی‌ وحشتناك‌، ‌‌روزتان‌ خراب‌ مي‌شود.

ب) بدون اين‌‌‌که‌‌ حتي‌ يك‌ كلمه‌ با همسرتان‌ حرف‌ بزنيد، با خشم‌ و عصبانيت‌ تمام،‌ درِ خانه‌ را به‌ هم ‌مي‌كوبيد و از آن‌ خارج‌ مي‌شويد.

ج) همسرتان را تهديد مي‌كنيد كه‌ اگر يك‌ مرتبه‌‌ی ديگر، ظرف‌ها را كثيف‌ و به‌هم‌‌ريخته‌، ‌‌داخل‌ ‌‌ظرفشويي‌ رها كند، ديگر هرگز برايش‌ غذا درست‌ نخواهيد كرد.

د) به‌سرعت،‌ همه‌ ظرف‌هاي‌ كثيف‌ را داخل‌ ماشين‌ ظرفشويي‌ يا كاسه‌ی‌ ظرفشويي‌ قرار‌مي‌دهيد تا آن‌ به‌هم‌‌ريختگي‌ از جلوي‌ چشمان‌تان‌ دور شود و بيش‌تر از آن‌ حرص‌ نخوريد.

2- دل‌تان‌ مي‌خواهد كه‌ همسرتان‌، محبت‌ بيش‌تري‌ به‌ شما بكند.‌ به‌ اين‌ منظور و براي‌ دست‌يابي‌ به ‌خواسته‌ی‌ قلبي‌تان‌، چه‌ مي‌كنيد؟

الف) خواسته‌ی قلبي‌تان‌ را به‌ او مي‌گوييد و چند نمونه‌ برايش‌ مثال‌ مي‌آوريد تا دريابد كه‌ چه‌ بايد بكند تا نياز عاطفي‌ شما برآورده‌ شود.

ب) به مسخره‌ به‌ او مي‌گوييد: «تو همان‌‌قدر با‌احساس‌ و رومانتيك‌ هستي‌ كه‌ يك‌ عروسك‌ خيمه‌‌شب‌بازي ‌از خودش‌ احساس‌، عاطفه‌ و محبت‌ نشان‌‌مي‌دهد‌» و به‌ اين‌ ترتيب‌، مدام‌ او را دست‌‌مي‌اندازيد و متلك‌‌بارانش‌ مي‌‌كنيد.

ج) او را متهم‌ مي‌كنيد كه‌ ديگر مانند‌ سابق‌، دوست‌تان‌ ندارد‌ چرا‌كه‌ اگر مانند قبل‌ به‌ شما علاقه‌مند بود،‌ به‌ شما بيش‌تر محبت‌ مي‌كرد.

د) هیچ اقدامي‌ از خودتان‌ صورت‌‌نمي‌دهيد‌ چرا‌كه‌ بر اين‌ باوريد كه‌ شما قادر به‌ عوض‌كردن‌ او نيستيد.

3- به‌طور معمول‌، مايل‌ايد در حين‌ بحث‌ و مشاجرات‌ و بروز اختلاف‌‌نظر بين‌ شما و همسرتان‌، از چه ‌راه‌كاري‌ استفاده‌ کنید؟

الف)....

اجتماعی‌ترین و پذیراترین مجموعه‌ی خلقت، وقتی قرار باشد با هم و برای هم، دست در دست هم، در تلاشی زیبا و پایدار، راه تعالی و برتری‌جویی را طی طریق نمایند و حال را زیبا و آینده را امیدوارانه، ‌شاد و روشن پی‌ریزی نمایند، می‌پذیرند تا در فرآیندی منظم، قانونمند و تابع معقولات علمی و عملی با توجه به توانایی‌های ذاتی، علمی و شرایط حاکم بر جوامع بشری، برخی بر برخی، در محیط کار، تحصیل و... ‌خواسته یا ناخواسته، بسته به نوع و درجه‌ی اهمیت مورد بحث، برتری داشته باشند

و به عبارت ساده‌تر، جمعی اندک بر جمعی فراوان، حکمرانی نموده و استیلای معنوی و عملی، حال دلخواه و شایسته و یا بی‌جا و برخلاف خواست و پذیرش دیگران، داشته باشند.

 «مهربانانه برتری دیگران را بپذیریم.»...

با ایجاد فضای خالی‌ در درون، خلأ ایجاد کنید که در این‌صورت، دعاها و

موهبت‌های الهی، جذب خواهد شد.

کینه، نفرت، دشمنی، لجاجت، شهوت و ریا را بیرون کنید. وجود و اصالت ما، مانند مسافری است که درِ منزل را باز گذاشته و ارباب‌های قلابی که نام برده شد، از فرصت استفاده کرده، داخل منزل آمده و اطراق کرده‌اند. مسافر که از مسافرت برمی‌گردد، دیگر کاره‌ای نیست، ارباب‌های قلابی، صاحب‌خانه شده‌اند و بیرون نمی‌روند و تصمیم‌گیرنده‌های واقعی، آن‌ها هستند و شما هیچ‌کاره‌.

خدایا! تو بیا با عشق خودت، این مستأجرهای بیگانه را که در اندرون، اطراق کرده‌اند، بیرون کن. من هرچه کردم، نتوانستم.

حسادت، فضایی را گرفته، باید تخلیه شود.

حسادت در غیاب عشق، زاده می‌شود.

حسادت با غبطه‌خوردن فرق می‌کند.

رقابت مثبت و پیشرفته، با حسادت فرق می‌کند.

فضای درون را از مقایسه، خالی کنید. از مقایسه‌ی این‌که همسایه‌ام یا فامیلم دارد ولی من ندارم، آزاد و رها شوید حتی خودتان را با دیروزتان مقایسه نکنید.

امروز باید بهتر از دیروز و فردا باید بهتر از امروز باشد.

حتی این لحظه را با لحظه‌ی قبل، مقایسه نکنید.

لحظه‌ی‌ قبل، مرده و باید از لحظه‌ی حال، استفاده کرد.

به قول «سهراب سپهری»: «زندگی، آب‌تنی کردن در حوضچه‌ی اکنون است.»

درون‌تان را و ذهن‌تان را از گذشته و آینده، پاک کنید و از لحظه‌ی حال و اکنون استفاده کنید. لحظه‌ی اکنون شما، آینده‌ی شما را می‌سازد.

گذشته را در گذشته‌ها، جا بگذارید. فکر کردن به گذشته‌ها، استرسی بیهوده در شما به‌وجود می‌آورد.

اگر می‌خواهید در درون‌تان، فضا و خلأ ایجادکنید، در زمان حال و اکنون زندگی کنید.

زندگی، همین لحظه‌هاست.

نبض لحظه‌، بیداری است، آگاهی است، توانایی است، دانایی است، شک و وسواس و تردید و دودلی است.

تردیدهای ما، خائن‌هایی بیش نیستند که ما را در اسارت گرفته‌اند.

تخلیه و رها شوید از آن‌ها و فضای خالی در درون‌تان ایجاد کنید.

عادت‌های بد را کنار گذاشتن، باعث خالی‌شدن فضای درون می‌شود. اسیر عادت‌های نادرست شده‌ایم و عمری است که این عادت‌ها با ما هستند، دراصل، خودِ ما هستند و ما زندانی و اسیر آن‌ها هستیم.

رهایی از عجله و دستپاچه شدن، فضای خالی در درون به‌وجود می‌آورد. صبر داشته باشید، آسمان که به زمین نمی‌آید و شما بیداردلان و تشنگان حقیقت، تمام رنج‌ها و دشواری‌ها را با صبر و بردباری، تحمل نمایید.

صبر به معنای پذیرفتن ظلم و ستم نیست.

ستمگر و ستم‌کش، هردو ظالم‌اند و در قیامت، هر دو در دوزخ‌اند.

اگر ستم‌کش وجود نداشته باشد، ستمگری به‌وجود نخواهد آمد.

خلأ ایجاد کنیم و قانون جذب و موهبت‌های الهی را در درون جایگزین نماییم.

از حرص و طمع که برادر ترس است، رهایی یابید و فضای خالی در درون، خلق کنید.

حرص، رنج بی‌حاصل است.

فقط ترس از خدا داشته باشید تا یاد خدا در دل شما قرارگیرد. ایجاد خلأ نمایید و سپس عشق را جذب کنید.

ببخشید تا رها شوید و سبکبال پرواز نمایید.

بخشودن دیگران، یکی از راه‌های ایجاد فضا در درون می‌باشد.

اگر ببخشید، درون‌تان سبک و خالی می‌شود و آن زمان، دعا و موهبت‌های الهی، جذب می‌شود.

خداوند، بخشاینده‌ی مهربان است و بخشایش را دوست دارد.

خداوند، بخشاینده‌ی بخشایش‌گر مهربان است. حال که خدا، خالق تمام هستی و بخشاینده است، چرا من نبخشم؟   

حسنعلی بساق‌زاده