حرفهایی از جنس زندگی
حرفهایی از جنس زندگی بازار اجناس تقلبی، داغ است!
بارها پیشمیآید که در جستوجوی چیزی هستیم ولی چیز دیگری را با آن اشتباه میگیریم. اگر در شب تاریک از درد معده از خواب بیدار شده باشید و خوابآلود و با چشمان نیمهباز در گنجهی داروها دست برده و به اشتباه بهجای داروی معدهتان، داروی دیگری را خورده باشید و آنگاه با تشدید درد مواجه شده باشید، میدانید که خوردنِ داروی اشتباه نهتنها درد را برطرف نمیکند که درد را تشدید نیز مینماید. امروزه انسانهای زیادی با نیاز معنوی مواجه هستند. نیاز معنوی، نیاز انسان به معنای زندگی است. نیاز به اینکه زندگی، پوچ و تکراری نبوده و انتخابهای ما بیهوده و عبث نباشند. هنگامی که انسانهای زیادی دچار نیاز معنوی و جستوجوی معنا باشند، فروشندگان زیادی نیز پیدا میشوند که «تجارت معنویت» بهراه میاندازند! اگر جستوجوگران معنویت، ابزاری برای افتراق بین معنویت اصیل و معنویت قلابی نداشته باشند، بهراحتی به دام سوداگرانی میافتند که کالای تقلبی خود را بهنام کالای اصیل معرفی میکنند و بهطور قطع همانطور که داروی اشتباه، درد را میافزاید، معنویت قلابی نیز مشکلات انسان را پیچیدهتر میکند. بر این اساس، چند وجه افتراق مهم بین معنویت اصیل که مولد و شکوفنده است و معنویت تقلبی که مخرب و فریبنده است را ذکر میکنم:- معنویت مولد، انسان را واقعگرا میکند. به او کمک میکند واقعیت زندگی را ببیند و با آن کنار بیاید. زندگی نیاز به برنامهریزی، پشتکار و ارزیابی دارد. دانشآموزی که قراراست در کنکور شرکت کند، نمیتواند اهمال و سهلانگاری کند و امید به موفقیت داشته باشد. چنین امیدی، ناشی از معنویت اصیل نیست. سادهلوحی و خیالبافی اگر رنگ و لعاب معنوی به خود بگیرد، چیزی جز معنویت مخرب نیست. با اینوجود، با تمام برنامهریزیها، تلاشها و ارزیابیهای دقیق، برخی از حوادث و پیشامدهای زندگی، غیرقابل پیشبینی هستند. بخشی از واقعگرایی زندگی، توانایی پذیرش «غیرقابل پیشبینیها»ست. انسانی که معنویت مولد را یافته باشد، تنبلی و کوتاهی نمیکند و انتظار ندارد چیزی را بهدست آورد که برای آن تلاشی نکرده است، در اینصورت، هرگاه با وجود تلاش و برنامهریزی هوشمندانه، چیزی را که انتظار داشته بهدست نیاورد، به حکمت الهی ایمان دارد و برآشفته و ناامید نمیشود اما در معنویتهای قلابی، به انسانها وعده داده میشود که از راههایی غیرمعمول و جادویی و معجزهآسا و با تلاش اندک، به نتایج بزرگی دست خواهند یافت و به انسانها تضمین میدهند که این راهها بهطور قطع به موفقیت خواهند انجامید! معنویت واقعیتگریز، معنویت تقلبی است.- معنویت مولد، انسان را مسؤول میکند. معنویت، پلکانی نیست که هرچه در آن بالاتر بروی، مقام مهمتری کسبکنی. معنویت، در انتخابهای لحظهبهلحظهی ما تجلی مییابد. با هریک از انتخابهای زندگی، میتوانیم معنوی باشیم یا غیرمعنوی. انسانی که تا یکساعت قبل معنوی بوده، ممکن است با انتخاب این لحظهی خود، غیرمعنوی شود! چنین دیدگاهی، زندگی را به صفحهی یک بازی پرشکوه آگاهانه و مسؤولانه تبدیل میکند اما معنویت مخرب، انسان را میفریبد! معنویتهای قلابی، به انسانها وعده میدهند که با دریافت تعلیماتِ خاص آنها، افراد میتوانند روزبهروز بر درجات بالاتر معنویت و عرفان قرارگیرند. این چنین باوری، انسانها را مغرور کرده و فرد تصور میکند که نسبت به یک سال گذشته، «معنویتر» و بالاتر است! چنین مدلی از معنویت، انسانها را عجول و حریص میکند و بدتر از همه، آنان دچار خودفریبی و غرور میگردند و تصور میکنند نسبت به کسانی که خارج از «حلقهی تعلیمات» آنان قراردارند، به خدا نزدیکترند!- معنویت مولد، کارآیی شغلی و اجتماعی انسان را بهتر میکند. کسی که برای زندگی معنا قائل است، به اجزای زندگی بیاعتنا نیست. او کارش را زیبا و تمیز و مرتب انجام میدهد اما در معنویتهای قلابی، افراد به وظایف شغلی و اجتماعیشان کماعتنا میشوند. آنان تصور میکنند تنها مناسک و مراسم آنان است که ارزش معنوی دارد و وظایف شغلی اجتماعی، دنیوی و دون هستند و آنها را فقط باید برای رفع تکلیف انجام داد!
هوشیار باشیم! بازار اجناس تقلبی، داغ است!
دکتر محمدرضا سرگلزایی
